"Mag dit eigenlijk zomaar?" is, na de prijsvraag, de vraag die we het vaakst horen over een aanbouw. Het eerlijke antwoord: de basisregels zijn grotendeels hetzelfde gebleven, maar er zijn een paar uitzonderingen waar u wél mee te maken kunt krijgen.
Sinds 1 januari 2026 is er het een en ander bijgeschaafd aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger van het oude Bouwbesluit. Voor wie een aanbouw overweegt, verandert de kern van de regeling niet: een aanbouw aan de achterzijde van de woning is in de meeste gevallen nog steeds vergunningsvrij te realiseren. Maar de details — en juist die details bepalen of uw aanbouw straks probleemloos wordt opgeleverd of alsnog een gang naar de gemeente vergt — zijn wel degelijk aangescherpt. In dit artikel lopen we ze stuk voor stuk langs, in gewoon Nederlands.
Vergunningsvrij bouwen betekent dat u voor een specifiek bouwwerk geen omgevingsvergunning hoeft aan te vragen bij uw gemeente. Dat scheelt tijd — geen wachttijd van gemiddeld acht weken voor een reguliere procedure — en geeft meer vrijheid in de planning. Het betekent echter niet dat u zomaar kunt bouwen wat u wilt: de aanbouw moet nog steeds voldoen aan een reeks technische en ruimtelijke eisen. Wie dat vergeet, loopt het risico dat de gemeente achteraf alsnog ingrijpt, tot en met een verplichting om (een deel van) de aanbouw af te breken.
De kern van de regeling staat in het Bbl en is voor 2026 ongewijzigd gebleven op de belangrijkste punten:
Diepte: een aanbouw aan de achtergevel mag maximaal 4 meter diep zijn, gemeten vanaf de oorspronkelijke achtergevel van de woning.
Hoogte: de aanbouw mag niet hoger zijn dan het hoofdgebouw. Bij een plat dak geldt een maximale hoogte van 5 meter; bij een schuin dak een maximale goothoogte van 5 meter, met een dakhelling die aansluit op het hoofdgebouw.
Oppervlakte: de optelsom van alle vergunningsvrije bijbehorende bouwwerken op uw achtererf — dus de aanbouw plus bijvoorbeeld een tuinhuis of garage — mag niet meer zijn dan 150 vierkante meter, en moet passen binnen het toegestane bebouwingspercentage van het achtererfgebied.
Ligging: de aanbouw moet op het achtererfgebied staan, dus achter de voorgevelrooilijn van de woning (en bij een hoekwoning ook achter het verlengde daarvan aan de zijkant).
Benieuwd of uw aanbouw binnen deze regels past?
Bereken direct een richtprijs, of vraag een vrijblijvende opname aan waarbij we dit voor u nagaan.
Een veelgemaakte misvatting is dat “vergunningsvrij” betekent dat er geen regels gelden. Niets is minder waar. Ook een vergunningsvrije aanbouw moet voldoen aan:
En bij een constructieve wijziging — bijvoorbeeld een doorbraak in de bestaande achtergevel met een stalen balk, zoals wij regelmatig uitvoeren — blijft een deugdelijke constructieberekening nodig, ook als er geen vergunning voor nodig is. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt dan bij u en uw aannemer, niet bij de gemeente die toetst.
Ondanks de vergunningsvrije basisregels zijn er situaties waarin u alsnog een omgevingsvergunning moet aanvragen:
1. De aanbouw komt vóór de voorgevelrooilijn. Alles vóór die lijn valt buiten het vergunningsvrije regime, ongeacht de afmeting.
2. Uw woning is een rijksmonument of gemeentelijk monument. Dan geldt altijd een vergunningsplicht, hoe klein de ingreep ook is.
3. Uw woning staat in een beschermd stads- of dorpsgezicht. Gemeenten kunnen hier aanvullende eisen stellen, ook aan de achterzijde.
4. Het omgevingsplan van uw gemeente wijkt af. Sommige gemeenten stellen strengere regels, bijvoorbeeld over goothoogte in specifieke wijken.
Vergunningsvrij bouwen bestaat in Nederland sinds 2003, maar werd in 2014 flink verruimd toen het kabinet besloot de regeldruk voor kleine bouwwerken te verminderen. Sindsdien is het begrip “achtererfgebied” — het gebied achter de voorgevelrooilijn waar de vrijstellingen gelden — de kern van bijna elke vergunningsvrije verbouwing in ons land geworden. Met de invoering van de Omgevingswet in 2024 zijn deze regels overgeheveld van het Bouwbesluit naar het Bbl, zonder dat de achterliggende logica wezenlijk veranderde.
Bij elke aanbouw die wij realiseren — of dat nu in Eindhoven, Veldhoven of elders in de regio is — nemen we deze regels standaard door tijdens de eerste opname, ruim voordat we een offerte uitbrengen. Dat betekent: de diepte en hoogte van uw aanbouw toetsen aan het Bbl, checken of uw woning in een beschermd gezicht ligt, en toetsen of het omgevingsplan van uw gemeente afwijkende eisen stelt. Bij een constructieve doorbraak zorgen wij bovendien voor de benodigde constructieberekening. Zo weet u vooraf zeker waar u aan toe bent, in plaats van achteraf voor verrassingen te komen staan.
Wilt u weten wat dit voor uw aanbouw betekent?
Bereken een eerste richtprijs, of vraag een vrijblijvende opname aan.
Hoe diep mag een vergunningsvrije aanbouw in 2026 zijn?
Maximaal 4 meter, gemeten vanaf de oorspronkelijke achtergevel van de woning. Daarnaast telt mee hoe groot het achtererfgebied al bebouwd is: in totaal mag u maximaal 150 vierkante meter aan vergunningsvrije bijbehorende bouwwerken hebben, tot een bepaald percentage van het perceel.
Is vergunningsvrij bouwen hetzelfde als regelvrij bouwen?
Nee. Ook een vergunningsvrije aanbouw moet voldoen aan het Bbl, het omgevingsplan van uw gemeente en het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek. Bij een constructieve doorbraak blijft bovendien een berekening van een constructeur nodig, ook zonder vergunningsplicht.
Wanneer heb ik wél een vergunning nodig voor mijn aanbouw?
Onder meer wanneer de aanbouw vóór de voorgevellijn komt, wanneer uw woning een monument is of in een beschermd stads- of dorpsgezicht staat, of wanneer het omgevingsplan van uw gemeente afwijkende regels stelt. Wij checken dit altijd vooraf voor u.
Controleren jullie of mijn aanbouw echt vergunningsvrij is?
Ja, dat doen we standaard tijdens de eerste opname, voordat we een offerte uitbrengen.
Meer weten over de kosten van een aanbouw? Lees ons artikel “Wat kost een aanbouw? Richtprijzen en kostenfactoren”. Benieuwd naar een afgerond voorbeeld met de exacte afmetingen? Bekijk onze aanbouwprojecten in Eindhoven en Veldhoven.
Wij nemen dit standaard met u door tijdens een vrijblijvende opname. Vraag een offerte aan of bereken eerst een richtprijs.